ماجرای بنزین ۸۷ هزار تومانی چیست؟
خبر عرضه بنزین با قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در استان کرمان، در مدت کوتاهی به یکی از بحثبرانگیزترین اخبار اقتصادی تبدیل شد. این طرح قرار بود بنزین با نرخ غیر یارانهای و معادل قیمت تمامشده پالایشگاهی را عرضه کند، اما اجرای آن تنها مدت کوتاهی پس از اعلام اولیه متوقف شد.
این اتفاق بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که آیا دولت قصد افزایش قیمت بنزین را دارد و آیا نرخ ۸۷ هزار تومانی قرار است در استانهای دیگر نیز اجرا شود؟
بنزین ۸۷ هزار تومانی قرار بود در کدام استان عرضه شود؟
ماجرا از استان کرمان آغاز شد. معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری کرمان اعلام کرده بود که قرار است از بامداد پنجشنبه، بنزین با نرخ غیر یارانهای و قیمت تمامشده پالایشگاهی در ۲۰۴ جایگاه سوخت استان عرضه شود.
بر اساس اعلام اولیه، قیمت هر لیتر بنزین در این طرح ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان تعیین شده بود؛ رقمی که فاصله بسیار زیادی با نرخ فعلی پنج هزار تومانی بنزین با کارت جایگاه دارد.
با این حال، تنها دقایقی پس از انتشار این خبر، مدیر شرکت پخش فرآوردههای نفتی کرمان از توقف اجرای طرح خبر داد. طبق اعلام انجامشده، مذاکرات و پیگیریهای استاندار کرمان با مقامات کشوری ادامه دارد و جزئیات طرح مدیریت مصرف سوخت و مقابله با قاچاق باید مورد بررسی بیشتری قرار گیرد.
بنابراین، نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی در حال حاضر به یک نرخ عمومی برای بنزین تبدیل نشده و اجرای طرح اعلامشده در کرمان نیز متوقف شده است.
سهمیه استانی بنزین برای کرمانیها چقدر بود؟
پیش از توقف طرح، علیاصغر ذاکریهرندی، معاون استاندار کرمان، از اختصاص سهمیهای جداگانه برای ساکنان این استان خبر داده بود.
بر اساس توضیحات ارائهشده، قرار بود علاوه بر سهمیه ملی، هر خودرو در کرمان ۴۰ لیتر سهمیه استانی دریافت کند. این سهمیه نیز قرار بود در دو مرحله ۲۰ لیتری شارژ شود؛ به این صورت که پس از مصرف سهمیه نخست، سهمیه ۲۰ لیتری دوم در اختیار راننده قرار گیرد.
با این حال، نرخ دقیق فروش این سهمیه استانی مشخص نشده بود. هنوز معلوم نبود این ۴۰ لیتر با نرخ هزار و ۵۰۰ تومان، سه هزار تومان، پنج هزار تومان یا قیمت دیگری عرضه خواهد شد.
همین ابهام در کنار اختلاف قابل توجه میان قیمت پالایشگاهی و نرخهای فعلی بنزین، نگرانیهایی درباره نحوه اجرای طرح ایجاد کرده بود.
اختلاف قیمت بنزین ۸۷ هزار تومانی با نرخ فعلی چقدر است؟
قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان فاصله بسیار زیادی با نرخهای فعلی بنزین دارد. این رقم ۸۲ هزار و ۲۰۰ تومان بیشتر از نرخ پنج هزار تومانی بنزین با کارت جایگاه است و بیش از ۱۷ برابر نرخ سه هزار تومانی بنزین محسوب میشود.
چنین اختلافی باعث شد برخی این طرح را نشانهای از تغییر سیاست قیمتگذاری بنزین بدانند. با این حال، توقف اجرای طرح کرمان نشان میدهد که نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در حال حاضر به معنای تصمیم قطعی دولت برای افزایش سراسری قیمت بنزین نیست.
آیا دولت قصد افزایش قیمت بنزین را دارد؟
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، کمتر از یک ماه پیش اعلام کرده بود که دولت برنامهای برای تغییر نرخ بنزین ندارد. او همچنین در ۶ مرداد ۱۴۰۵ تأکید کرده بود که تصمیم نهایی درباره تغییر قیمت بنزین با کارت جایگاه اتخاذ نشده است.
بر اساس این اظهارات، در صورت اتخاذ هرگونه تصمیم جدید درباره قیمت بنزین، موضوع باید به شکل رسمی به مردم اعلام شود.
از سوی دیگر، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در اظهارات اخیر خود بر هزینه سنگین واردات بنزین و ضرورت مدیریت مصرف سوخت تأکید کرده است.
پزشکیان اعلام کرده که کشور در سال گذشته حدود ۶ میلیارد دلار برای واردات بنزین هزینه کرده و با توجه به محدودیت منابع، ادامه این روند بدون مدیریت مصرف دشوار خواهد بود.
رئیسجمهور همچنین تأکید کرده است که تصمیمهای مهم و اصلاحی باید با اطلاعرسانی مناسب و همراهی مردم انجام شود.
بنزین سهنرخی چگونه اجرا شد؟
دولت از ۲۲ آذر ۱۴۰۴ سازوکار سهنرخی شدن بنزین را اجرا کرد. در ابتدای اجرای این طرح، خودروهای شخصی ماهانه ۶۰ لیتر بنزین با نرخ هزار و ۵۰۰ تومان و ۱۰۰ لیتر با نرخ سه هزار تومان دریافت میکردند.
مصرف مازاد نیز با کارت جایگاه و با نرخ ۵ هزار تومان محاسبه میشد.
سهمیه دوم در ادامه کاهش پیدا کرد. این سهمیه از ابتدای فروردین ۱۴۰۵ از ۱۰۰ لیتر به ۷۰ لیتر رسید و سپس از ابتدای مرداد ۱۴۰۵ به ۵۰ لیتر کاهش یافت.
در حال حاضر سهمیه ملی خودروهای شخصی در مجموع ۱۱۰ لیتر است که شامل ۶۰ لیتر با نرخ هزار و ۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ سه هزار تومان میشود. نرخ پنج هزار تومانی نیز برای مصرف سوخت با کارت جایگاه اعمال میشود.
آیا بنزین ۸۷ هزار تومانی در سایر استانها عرضه میشود؟
در حال حاضر، تصمیم رسمی برای عرضه بنزین ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی در سایر استانها اعلام نشده است. حتی طرح آزمایشی اعلامشده در کرمان نیز پس از انتشار خبر متوقف شد.
بنابراین، نمیتوان بر اساس این طرح نتیجه گرفت که دولت قصد دارد بنزین را در سراسر کشور به قیمت ۸۷ هزار تومان عرضه کند.
با این حال، هزینه بالای واردات بنزین، کاهش سهمیه نرخ دوم و تأکید مسئولان بر ضرورت مدیریت مصرف نشان میدهد که موضوع اصلاح شیوه مصرف و قیمتگذاری سوخت همچنان یکی از مسائل مهم دولت است.
جمعبندی؛ بنزین ۸۷ هزار تومانی فعلا سراسری نمیشود
عرضه بنزین با قیمت ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان در کرمان بهعنوان یک طرح با نرخ غیر یارانهای مطرح شد، اما اجرای آن متوقف شده است. در حال حاضر نیز تصمیم رسمی برای اجرای این نرخ در سایر استانها اعلام نشده است.
از سوی دیگر، دولت همچنان بر مدیریت مصرف بنزین و کاهش هزینه واردات سوخت تأکید دارد. بنابراین، هرگونه تغییر در نرخ بنزین باید از طریق اطلاعیههای رسمی دولت اعلام شود و خبر طرح کرمان را نمیتوان بهعنوان افزایش قطعی و سراسری قیمت بنزین تلقی کرد.
