ریال قدیم کی از چرخه خارج میشود؟ / جزئیات کامل تغییر واحد پول ملی اعلام شد
با ورود طرح حذف چهار صفر از پول ملی به فاز اجرایی مقدماتی، اصلاح ساختار پولی کشور رسما کلید خورد. به گفته مسئولان، این اقدام صرفاً تغییر مقیاس پول است و هیچ اثر قیمتی یا تورمی به همراه ندارد.
رئیس گروه اقتصاد دیجیتال اداره تحقیقات و بررسیهای اقتصادی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد قانون اصلاح بند «الف» ماده ۵۸ قانون بانک مرکزی در هشتم آبان ۱۴۰۴ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و از ۱۶ آذر همان سال لازمالاجرا شد. بر اساس این قانون، از زمان اجرای رسمی، یک دوره دوساله برای آمادهسازی زیرساختهای کشور در نظر گرفته شده است.
این دوره آمادهسازی که تا آذر ۱۴۰۶ ادامه دارد، شامل بهروزرسانی سامانههای بانکی، مالی، حسابداری، مالیاتی و همه بسترهای مرتبط با نظام پرداخت است. پس از پایان این مرحله، کشور وارد دوره گذار سهساله میشود.
در دوره گذار، ریال قدیم و ریال جدید به صورت همزمان معتبر خواهند بود و مردم میتوانند با هر دو واحد پولی مبادلات خود را انجام دهند. پس از پایان این سه سال، ریال قدیم به طور کامل از چرخه خارج میشود و تنها ریال جدید مبنای همه قراردادها، محاسبات و تراکنشهای مالی خواهد بود.
طبق توضیحات ارائهشده، واحد پول ملی همچنان «ریال» باقی میماند، اما هر ریال جدید معادل ۱۰ هزار ریال قدیم تعریف میشود. برای واحد خرد هم «قران» در نظر گرفته شده و هر ۱۰۰ قران برابر با یک ریال جدید خواهد بود. مسئولان تأکید دارند این تغییر صرفاً اسمی و محاسباتی است و هیچ اثری بر ارزش واقعی پول یا قدرت خرید مردم ندارد.
رئیس گروه اقتصاد دیجیتال بانک مرکزی با رد هرگونه تأثیر این طرح بر متغیرهای کلان اقتصادی تصریح کرد حذف چهار صفر اثری بر پایه پولی، نقدینگی یا نرخ تورم ندارد و خلق پول جدیدی هم در کار نیست. چاپ اسکناس طبق روال گذشته ادامه پیدا میکند و اسکناسهای جدید به تدریج وارد چرخه میشوند.
یکی از اقدامات مهم پیش از ورود رسمی به دوره گذار، اجرای «برچسبگذاری دوگانه قیمتها» است؛ به این صورت که قیمت کالاها و خدمات همزمان با ریال قدیم و ریال جدید درج میشود تا مردم به شکل عملی با مقیاس تازه آشنا شوند و احتمال خطا یا سوءاستفاده قیمتی کاهش یابد.
به گفته مسئولان بانک مرکزی، هدف اصلی حذف صفرها سادهسازی محاسبات، کاهش خطای انسانی در حسابداری، تسهیل ثبت ارقام مالی و کاهش هزینههای چاپ و امحای اسکناس است. تأکید شده این اقدام بیش از آنکه سیاستی برای مهار تورم باشد، یک اصلاح ساختاری در نظام پولی و زبان محاسباتی کشور محسوب میشود.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، در طول دوره آمادهسازی و گذار، اطلاعرسانی گسترده و نظارت مستمر بر بازار انجام خواهد شد تا اجرای این اصلاح پولی بدون ایجاد اختلال و با حداقل ابهام برای مردم و فعالان اقتصادی پیش برود. پس از پایان دوره سهساله گذار و اعلام رسمی، تنها ریال جدید در کشور اعتبار خواهد داشت و اسکناسها و مسکوکات قدیمی طبق دستورالعملهای ابلاغی جمعآوری میشوند.
