زمان دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا مشخص شد
وزیر امور خارجه ایران از برگزاری دور سوم مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن در روز پنجشنبه در شهر ژنو خبر داد و تاکید کرد امکان دستیابی به راهحلی درباره موضوع غنیسازی وجود دارد. سید عباس عراقچی در گفتوگو با شبکه CBS News اعلام کرد پیشنهادهای ایران در این زمینه با طرف آمریکایی تبادل شده و برخی جنبههای توافق احتمالی حتی میتواند بهتر از توافق سال ۲۰۱۵ باشد.
در حالی که برخی پیشرفتها در چارچوب مذاکرات حاصل شده، اختلافات جدی بر سر دامنه رفع تحریمها و تلاش واشنگتن برای پیوند زدن توافق به موضوعات غیرهستهای همچنان پابرجاست.
شبکه سیبیاس در این گفتوگو از احتمال دیدار عراقچی با استیو ویتکاف در ژنو خبر داد. همزمان وبگاه Axios به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد مذاکرات روز پنجشنبه در ژنو برگزار خواهد شد.
عراقچی با تاکید بر اینکه راهحل دیپلماتیک همچنان در دسترس است، گفت دستیابی به توافق ممکن است و برخی ابعاد آن میتواند از توافق ۲۰۱۵ هم بهتر باشد. اشاره او به موضوع غنیسازی در حالی مطرح شد که خبرگزاری Reuters گزارش داده تهران ضمن تاکید بر به رسمیت شناخته شدن حق غنیسازی صلحآمیز، آماده بررسی بستهای شامل کاهش سطح و حجم اورانیوم غنیشده و حتی ایجاد کنسرسیوم منطقهای است. با این حال، اختلاف بر سر دامنه لغو تحریمها و گره زدن توافق به مسائل غیرهستهای همچنان باقی مانده است.
ایران و آمریکا طی هفتههای گذشته دو دور مذاکره غیرمستقیم با میانجیگری عمان در مسقط و ژنو برگزار کردهاند و طرفین از پیشرفت ملموس سخن گفتهاند. با این حال، واشنگتن خواهان گنجاندن موضوعاتی مانند برنامه موشکی و فعالیتهای منطقهای ایران در چارچوب توافق است؛ موضوعی که تهران آن را خارج از حوزه مذاکره دانسته و تاکید کرده برنامه دفاعی کشور قابل مذاکره نیست.
عراقچی پیشتر در گفتوگو با برنامه Morning Joe اعلام کرده بود ظرف ۲ تا ۳ روز آینده پیشنویس توافق احتمالی پس از تایید مقامات عالی به طرف آمریکایی ارائه میشود. او در مصاحبه با شبکه MSNBC هم تصریح کرد واشنگتن درخواست توقف دائمی غنیسازی را مطرح نکرده و تهران هم پیشنهاد تعلیق موقت ۲ تا ۳ ساله ارائه نداده است. به گفته او، گزارشهای منتشرشده در این باره صحت ندارد.
پیشنهادهای ایران روی میز
به گزارش رویترز به نقل از یک مقام ایرانی، تهران میتواند صادرات بخشی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا، کاهش سطح غنیسازی و تشکیل کنسرسیوم منطقهای را بررسی کند؛ مشروط بر اینکه حق غنیسازی صلحآمیز ایران به رسمیت شناخته شود. این مقام تاکید کرده مذاکرات ادامه دارد و امکان دستیابی به توافق اولیه وجود دارد.
یک مقام آمریکایی هم اعلام کرده انتظار میرود ایران در روزهای آینده پیشنهاد کتبی ارائه دهد. آکسیوس نیز گزارش داده اگر پیشنهاد تهران ظرف ۴۸ ساعت ارائه شود، مذاکرات میتواند جمعه برگزار شود. همچنین احتمال گفتوگو درباره یک توافق موقت پیش از دستیابی به توافق نهایی مطرح شده است.
رایزنی عراقچی و گروسی
همزمان با این تحولات، نقش آژانس بینالمللی انرژی اتمی پررنگتر شده است. رافائل گروسی در تماس تلفنی با عراقچی درباره آخرین روند مذاکرات گفتوگو کرده و دو طرف بر اهمیت تعامل سازنده تاکید کردهاند. گروسی پیشتر در گفتوگو با شبکه Fox News گفته بود آژانس در مذاکرات دخیل بوده و تلاش کرده دیدگاههای فنی ارائه دهد.
اظهارات ویتکاف و فضای واشنگتن
استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، در گفتوگو با فاکسنیوز با اشاره به سرسختی ایران گفت کشاندن تهران به نقطه تسلیم بسیار دشوار است. او مدعی شد ایران بیش از حد لازم غنیسازی کرده و ممکن است فاصله کوتاهی تا دستیابی به مواد مورد نیاز برای سلاح در سطح صنعتی داشته باشد.
در همین حال، یک مقام ارشد کاخ سفید به رویترز گفته با وجود لحن تند ترامپ، هنوز حمایت یکپارچهای برای اقدام نظامی در داخل دولت آمریکا وجود ندارد. برخی نمایندگان دموکرات از جمله Alexandria Ocasio-Cortez مخالفت خود را با هرگونه جنگ با ایران اعلام کردهاند. در مقابل، سناتور جمهوریخواه Lindsey Graham خواستار بیتوجهی به توصیههای مخالف حمله شده است.
در شرایطی که همزمان نشانههایی از آمادگی نظامی آمریکا در منطقه دیده میشود و گزینههای مختلف روی میز قرار دارد، مقامهای ارشد واشنگتن تاکید کردهاند تصمیم نهایی هنوز اتخاذ نشده و مسیر دیپلماسی همچنان باز است. اکنون نگاهها به نشست پنجشنبه ژنو دوخته شده؛ نشستی که میتواند مسیر مذاکرات را وارد مرحلهای تازه کند.
