با ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان صاحب یک متر خانه شوید / جزئیات طرح «خانهریز» اعلام شد
طرح «خانهریز» شهرداری تهران با قیمت هر واحد ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان و امکان خرید حداکثر ۱۰۰ واحد برای هر کد ملی، با هدف جذب سرمایههای خرد و حفظ ارزش پول در بازار مسکن مطرح شده است. با این حال، کارشناسان معتقدند این طرح بیش از آنکه مسیر مستقیمی برای خانهدار شدن مستأجران باشد، ابزاری برای سرمایهگذاری در بازار مسکن است و خرید چند متر از یک واحد، لزوماً به معنای مالکیت یک خانه برای سکونت نیست.
طرح «خانهریز» شهرداری تهران طی هفتههای اخیر مورد توجه قرار گرفته است؛ طرحی که به گفته مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، با هدف ایجاد فضای رقابتی برای سازندگان و کاهش دشواری مردم در بازار مسکن اجرایی شده است.
این طرح بر پایه مشارکت بخش خصوصی بهعنوان سرمایهگذار و مردم بهعنوان مالکان خرد شکل گرفته و صرفاً به ساخت مجموعههای مسکونی محدود نمیشود.
خانهریز شهرداری؛ راه خانهدار شدن یا سرمایهگذاری؟
نوید خاصهباف، مدیرعامل سازمان سرمایهگذاری و مشارکتهای مردمی شهرداری تهران، میگوید سرمایهگذاران میتوانند در هر زمان سرمایه خود را واگذار کنند یا شهرداری متعهد به خرید آن خواهد بود. هدف اصلی این طرح، صیانت از سرمایههای خرد مردم در برابر تورم عنوان شده است.
به گفته خاصهباف، «خانهریز» این فرصت را برای افراد فراهم میکند که در کنار امکان مالکیت، سرمایه خود را در ملکی با درجه نقدشوندگی بالا حفظ کنند.
وی با بیان اینکه قیمت کنونی هر «خانهریز» ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان است، گفت: «روی هر کد ملی حداکثر ۱۰۰ خانهریز را باز کردهایم و هر ماه قیمت کارشناسی میشود.»
بر اساس توضیحات مطرحشده، هر ۱۰۰ خانهریز معادل یک متر مربع خانه است. بنابراین با خرید ۱۰۰ واحد از این طرح، فرد در مجموع مالک معادل یک متر مربع از ملک خواهد شد.
طی سالهای اخیر، طرح فروش متری مسکن در بورس نیز مطرح شده بود، اما این طرح به دلیل نبود سازوکار حقوقی و نظارتی دقیق و شفاف، هیچگاه به مرحله اجرایی شدن نرسید.
این در حالی است که بازار مسکن در سالهای اخیر، بهویژه طی دو سال گذشته، به دلیل رشد قیمتها، کاهش توان خرید خانوارها و افت قدرت تسهیلات بانکی، به یکی از مهمترین دغدغههای اقتصادی مردم تبدیل شده است.
بسیاری از مستأجرانی که تا چند سال پیش در اندیشه خرید خانه بودند، امروز خرید حتی یک واحد مسکونی کوچک را دستنیافتنی میدانند. در چنین شرایطی، طرحهایی مانند «خانهریز» میتوانند امکان ورود سرمایههای خرد به بازار مسکن را فراهم کنند؛ هرچند کارشناسان بر ضرورت شفافیت کامل ابعاد حقوقی و نظارتی این مدل تأکید دارند.
ایرج رهبر: مسکن را نباید به سمت سرمایهای شدن برد
ایرج رهبر، رئیس کمیسیون عمران و امور زیربنایی اتاق تهران، درباره طرح خانهریز شهرداری تهران و فروش متری مسکن اظهار کرد که مسکن نباید به سمت سرمایهای شدن حرکت کند و سیاستها باید در جهت مصرفی شدن آن باشد.
وی افزود: در شرایط فعلی، چنین طرحهایی بیشتر به سرمایهای شدن مسکن کمک میکنند. به این معنا که سازنده یک واحد یا چند واحد را ساخته اما امکان فروش کامل آن را ندارد؛ بنابراین مسکن به اجزای کوچکتر تقسیم میشود تا افراد بتوانند بخشی از آن را خریداری کنند و سرمایه سازنده نیز بازگردد.
خانهریز بیشتر به نفع سرمایهگذاران است تا خانهدار شدن مردم
رئیس کمیسیون عمران و امور زیربنایی اتاق تهران تصریح کرد که این شیوه میتواند برای سرمایهگذار مناسب باشد، اما لزوماً راهکار مؤثری برای خانهدار شدن مردم نیست.
برای مثال، اگر فردی پنج متر از یک واحد را خریداری کند و قصد داشته باشد در ماهها و سالهای بعد چند متر دیگر به آن اضافه کند، این روند لزوماً به ایجاد یک واحد مسکونی قابل سکونت برای او منجر نمیشود.
رهبر یادآور شد که موضوع فروش متری مسکن مسئله جدیدی نیست و سالهاست درباره آن بحث میشود.
وی درباره سازوکار فروش متری مسکن در بورس نیز گفت: در این مدل، برای مثال یک مجتمع ۲۰ واحدی در بورس عرضه میشود و افراد میتوانند بر اساس متراژ، بخشی از آن را خریداری کنند.
به گفته او، خریدار حتی میتواند چند ماه بعد متراژ خریداریشده خود را با افزایش قیمت به فرد دیگری منتقل کند و از افزایش ارزش آن سود ببرد.
رهبر این سازوکار را مشابه خرید سهام در بورس دانست؛ به این معنا که افراد دارایی را با هدف افزایش ارزش آن خریداری میکنند و سپس امکان فروش آن را دارند. بنابراین، اگر هدف اصلی طرح، خانهدار کردن مردم باشد، این هدف لزوماً محقق نمیشود.
قیمت خانهریز چقدر است؟
قیمت اعلامشده برای هر خانهریز ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان است. با توجه به اینکه هر ۱۰۰ خانهریز معادل یک متر مربع خانه در نظر گرفته شده، هزینه خرید معادل متراژهای مختلف به شکل زیر خواهد بود:
| متراژ معادل | تعداد خانهریز | هزینه تقریبی |
|---|---|---|
| ۰٫۰۱ مترمربع | ۱ واحد | ۲ میلیون و ۱۹۰ هزار تومان |
| ۰٫۱۰ مترمربع | ۱۰ واحد | ۲۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان |
| ۰٫۵۰ مترمربع | ۵۰ واحد | ۱۰۹ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان |
| ۱ مترمربع | ۱۰۰ واحد | ۲۱۹ میلیون تومان |
البته قیمت خانهریز بهصورت ماهانه کارشناسی میشود؛ بنابراین ارزش این واحدها میتواند در دورههای بعدی تغییر کند.
خانهریز؛ فرصتی برای حفظ ارزش پول در برابر تورم
در مجموع، طرح «خانهریز» شهرداری تهران را میتوان در شرایطی که افزایش قیمت مسکن قدرت خرید خانوارها و بهویژه مستأجران را کاهش داده است، بیشتر بهعنوان ابزاری برای سرمایهگذاری و حفظ ارزش سرمایههای خرد ارزیابی کرد.
این طرح میتواند به افرادی که امکان خرید یک واحد کامل مسکونی را ندارند، اجازه دهد بخشی از سرمایه خود را به دارایی مرتبط با بازار مسکن تبدیل کنند و در صورت افزایش ارزش ملک، از رشد سرمایه خود بهرهمند شوند.
با این حال، نباید از خانهریز انتظار داشت که بهتنهایی مسیر قطعی خانهدار شدن مستأجران را فراهم کند. خرید چند متر یا بخشی از یک واحد مسکونی، لزوماً به معنای فراهم شدن امکان سکونت یا مالکیت یک واحد کامل نیست.
بنابراین، مزیت اصلی «خانهریز» را باید در امکان ورود سرمایههای خرد به بازار مسکن و حفظ نسبی ارزش پول جستوجو کرد، نه وعده قطعی خانهدار شدن. برای افرادی که توان خرید خانه کامل را ندارند، این طرح میتواند یک ابزار سرمایهگذاری باشد؛ اما تبدیل این سرمایه خرد به یک خانه قابل سکونت، به سازوکارهای دیگری نیاز دارد.
