سودده‌ترین بازار ایران در سال ۱۴۰۵ مشخص شد / دلار و طلا چقدر بازدهی داشتند؟
بررسی عملکرد بازارهای دارایی از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا ۲۹ مهر نشان می‌دهد که شاخص بورس با رشد حدود ۱۲۰ درصدی، بیشترین بازدهی را در میان بازارهای مورد بررسی ثبت کرده است. در این مدت، دلار بازار آزاد با افزایش ۷۶٫۵ درصدی در رتبه دوم قرار گرفت و میانگین بازدهی صندوق‌های طلا به ۵۱٫۵ درصد رسید.
این عملکرد در شرایطی ثبت شده که معاملات بورس به مدت ۸۰ روز متوقف بود و فعالیت بازار از ۲۹ اردیبهشت از سر گرفته شد. با وجود این وقفه، شاخص بورس در مجموع هفت ماه نخست سال توانست از دلار، طلا و انواع سکه بازدهی بیشتری ثبت کند.
البته باید توجه داشت که رشد شاخص بورس به معنای کسب همین میزان سود توسط تمام سهامداران نیست؛ زیرا بازدهی هر سرمایه‌گذار به ترکیب سبد سهام، زمان خرید و فروش و هزینه‌های معاملاتی بستگی دارد.
جدول بازدهی بازارهای مالی در ۷ ماه نخست سال ۱۴۰۵
بر اساس آمار ارائه‌شده، بورس در بازه مورد بررسی بیشترین رشد را داشته است. پس از آن دلار بازار آزاد و صندوق‌های طلا قرار دارند.
| رتبه | بازار یا دارایی | بازدهی از ابتدای سال تا ۲۹ مهر |
|---|---|---|
| ۱ | شاخص بورس | حدود ۱۲۰ درصد |
| ۲ | دلار بازار آزاد | ۷۶٫۵ درصد |
| ۳ | صندوق‌های طلا | میانگین ۵۱٫۵ درصد |
| ۴ | طلای ۱۸ عیار | ۴۹ درصد |
| ۵ | نیم‌سکه | ۴۴٫۴ درصد |
| ۶ | سکه طرح جدید | ۴۱٫۳ درصد |
بر این اساس، بازدهی شاخص بورس ۴۳٫۵ واحد درصد بیشتر از دلار و ۷۱ واحد درصد بالاتر از طلای ۱۸ عیار بوده است. همچنین صندوق‌های طلا با میانگین بازدهی ۵۱٫۵ درصدی، عملکردی معادل ۲٫۵ واحد درصد بیشتر از رشد قیمت طلای ۱۸ عیار ثبت کردند.
رشد ۱۲۰ درصدی شاخص به این معناست که مقدار آن نسبت به ابتدای سال به حدود ۲٫۲ برابر رسیده است. با این حال، این شاخص عملکرد کلی بازار سهام را نشان می‌دهد و نمی‌توان آن را معادل سود قطعی سرمایه‌گذاری در همه نمادهای بورسی دانست.
نیم‌سکه و ربع‌سکه؛ پربازده‌ترین دارایی‌ها در مهرماه
با وجود صدرنشینی بورس در بازه هفت‌ماهه، بررسی عملکرد بازارها در مهرماه تصویر متفاوتی را نشان می‌دهد. در این ماه، نیم‌سکه با رشد نزدیک به ۱۸ درصدی و ربع‌سکه با افزایش حدود ۱۷ درصدی، بیشترین بازدهی را در میان دارایی‌های بررسی‌شده ثبت کردند.
دلار بازار آزاد نیز در مهرماه ۱۴٫۳ درصد افزایش یافت و شاخص بورس با رشد حدود ۱۴ درصدی، عملکردی نزدیک به بازار ارز داشت. در همین بازه، قیمت سکه طرح جدید حدود ۱۳ درصد و طلای ۱۸ عیار حدود ۱۲ درصد افزایش پیدا کرد.
| رتبه | بازار یا دارایی | بازدهی مهرماه |
|---|---|---|
| ۱ | نیم‌سکه | نزدیک به ۱۸ درصد |
| ۲ | ربع‌سکه | حدود ۱۷ درصد |
| ۳ | دلار بازار آزاد | ۱۴٫۳ درصد |
| ۴ | شاخص بورس | حدود ۱۴ درصد |
| ۵ | سکه طرح جدید | حدود ۱۳ درصد |
| ۶ | طلای ۱۸ عیار | حدود ۱۲ درصد |
| ۷ | صندوق‌های طلا | میانگین ۱۰٫۴ درصد |
این آمار نشان می‌دهد که رتبه‌بندی بازارهای مالی می‌تواند در دوره‌های زمانی کوتاه و بلندمدت تغییر کند. در حالی که بورس در مجموع هفت ماه نخست سال صدرنشین بود، قطعات کوچک‌تر سکه در مهرماه بازدهی بیشتری نسبت به سایر دارایی‌های این فهرست داشتند.
فاصله بازدهی بورس و دلار در مهرماه کاهش یافت
یکی دیگر از نکات قابل توجه، نزدیک شدن عملکرد بورس و دلار در مهرماه است. در شهریورماه، دلار حدود ۲۴ درصد رشد کرده بود، در حالی که شاخص بورس افزایش تقریبی ۱۸ درصدی داشت.
اما در مهرماه، بازدهی این دو بازار به یکدیگر نزدیک شد؛ به‌طوری که اختلاف رشد شاخص بورس و دلار به حدود ۰٫۳ واحد درصد رسید. این تغییر نشان می‌دهد که برای مقایسه عملکرد بازارها، بررسی بازه زمانی اهمیت زیادی دارد و نتیجه یک ماه لزوماً با عملکرد چندماهه یکسان نیست.
طلای ۱۸ عیار در بازه یک‌ساله بیشترین بازدهی را ثبت کرد
اگر بازه بررسی را از هفت ماه به یک سال افزایش دهیم، نتیجه مقایسه بازارها تغییر می‌کند. در دوره یک‌ساله منتهی به ۲۹ مهر ۱۴۰۵، طلای ۱۸ عیار با رشد بیش از ۱۸۱ درصدی، بیشترین بازدهی را در میان دارایی‌های بررسی‌شده به خود اختصاص داد.
سکه طرح جدید و شاخص بورس نیز در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. جزئیات بازدهی یک‌ساله بازارها در جدول زیر آمده است.
| بازار یا دارایی | بازدهی یک‌ساله تا ۲۹ مهر ۱۴۰۵ |
|---|---|
| طلای ۱۸ عیار | بیش از ۱۸۱ درصد |
| سکه طرح جدید | ۱۶۸٫۶ درصد |
| شاخص بورس | حدود ۱۶۸ درصد |
| نیم‌سکه | ۱۶۶٫۵ درصد |
| صندوق‌های طلا | میانگین ۱۵۶ درصد |
| دلار بازار آزاد | حدود ۱۵۵ درصد |
| ربع‌سکه | حدود ۱۳۶ درصد |
در این بازه، طلای ۱۸ عیار عملکرد بهتری نسبت به بورس و سایر دارایی‌های فهرست‌شده داشته است. سکه طرح جدید با بازدهی ۱۶۸٫۶ درصدی و شاخص بورس با رشد حدود ۱۶۸ درصدی نیز در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
در نتیجه، نمی‌توان یک بازار را بدون مشخص کردن بازه زمانی، همواره سودده‌ترین گزینه دانست. بورس در هفت ماه نخست سال، قطعات کوچک‌تر سکه در مهرماه و طلای ۱۸ عیار در دوره یک‌ساله بیشترین رشد را در میان دارایی‌های بررسی‌شده ثبت کردند.
چرا رتبه‌بندی بازارهای سودده تغییر می‌کند؟
عملکرد بازارهای دارایی تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و سیاسی قرار دارد. تغییر نرخ ارز، نوسانات قیمت جهانی طلا، انتظارات سرمایه‌گذاران و شرایط عرضه و تقاضا می‌توانند باعث شوند یک بازار در دوره‌ای مشخص از سایر بازارها بازدهی بیشتری داشته باشد.
در بازار سهام، وضعیت شرکت‌ها، سودآوری بنگاه‌ها، ارزش‌گذاری سهام و شرایط کلی اقتصاد نیز اهمیت دارد. در بازار طلا و سکه، علاوه بر نرخ ارز، قیمت جهانی طلا و حباب قیمتی سکه می‌توانند بر بازدهی اثر بگذارند.
به همین دلیل، بازدهی یک دارایی در گذشته به‌تنهایی معیار کافی برای تصمیم‌گیری درباره سرمایه‌گذاری آینده نیست. سرمایه‌گذاران باید ریسک، نقدشوندگی، افق زمانی و هزینه‌های خرید و فروش هر دارایی را نیز در نظر بگیرند.
آیا بورس همچنان سودده‌ترین بازار سال ۱۴۰۵ خواهد بود؟
آمارهای موجود نشان می‌دهد بورس در هفت ماه نخست سال ۱۴۰۵ بیشترین بازدهی را در میان بازارهای مقایسه‌شده ثبت کرده است؛ اما این نتیجه به دوره زمانی بررسی‌شده مربوط می‌شود و نمی‌توان آن را تضمینی برای تداوم عملکرد بورس در ماه‌های آینده دانست.
تداوم نااطمینانی‌های سیاسی و اقتصادی، نوسانات نرخ ارز، تغییر قیمت جهانی طلا و تحولات بازار سرمایه می‌توانند مسیر بازدهی دارایی‌ها را تغییر دهند. همچنین بازدهی‌های اعلام‌شده اسمی هستند و به‌تنهایی میزان افزایش قدرت خرید سرمایه‌گذاران را نشان نمی‌دهند.
بنابراین، برای انتخاب محل سرمایه‌گذاری باید علاوه بر بررسی بازدهی گذشته، میزان ریسک و شرایط احتمالی آینده هر بازار را نیز ارزیابی کرد.
