اولین موج خاموشیهای تابستانی آغاز شد / مردم آماده باشند
با افزایش شدید دمای هوا و رشد مصرف برق، گزارشها از آغاز خاموشیهای پراکنده در برخی مناطق کشور حکایت دارد؛ اما کارشناسان معتقدند مشکل اصلی فراتر از موج گرما بوده و به ناترازی طولانیمدت، کمبود سرمایهگذاری و مشکلات اقتصادی صنعت برق بازمیگردد.
در روزهای پایانی تیرماه، قطعی برق در برخی نقاط کشور افزایش یافته و بسیاری از مشترکان از خاموشیهای بدون اطلاع قبلی خبر دادهاند. در مقابل، وزارت نیرو اعلام کرده است که بخشی از این قطعیها ناشی از اختلالات شبکه و حوادث پیشبینینشده بوده و خاموشیهای برنامهریزیشده تنها از مسیرهای رسمی اطلاعرسانی خواهد شد.
افزایش دمای هوا در روزهای اخیر باعث رشد چشمگیر استفاده از وسایل سرمایشی شده و فشار زیادی به شبکه برق وارد کرده است. با این حال، کارشناسان تأکید دارند که افزایش مصرف تنها یکی از عوامل این وضعیت است و ریشه اصلی را باید در شکاف میان تولید و مصرف برق، محدودیت منابع مالی و کاهش سرمایهگذاری در صنعت برق جستوجو کرد.
اطلاعرسانی خاموشیها تغییر کرد
مدیرعامل شرکت توانیر اعلام کرده است که اطلاعرسانی درباره خاموشیهای احتمالی از این پس تنها از طریق سامانهها و درگاههای رسمی انجام خواهد شد تا از انتشار اخبار متناقض جلوگیری شود.
محمد الهداد با اشاره به افزایش دمای هوا در بازه زمانی ۱۹ تا ۲۵ تیرماه گفت: رشد مصرف برق بهویژه در بخش سرمایشی، فشار زیادی به شبکه وارد کرده است.
به گفته وی، تنظیم دمای کولرها روی ۲۵ درجه، خاموش کردن وسایل برقی غیرضروری و کاهش مصرف در ساعات اوج بار میتواند نقش مهمی در جلوگیری از مشکلات گستردهتر داشته باشد.
مشترکان میتوانند برنامه خاموشیهای احتمالی را از طریق اپلیکیشن «برق من»، وبسایت شرکتهای توزیع برق و کانالهای رسمی اطلاعرسانی دریافت کنند.
چرا خاموشیها دوباره برگشتهاند؟
کارشناسان صنعت برق معتقدند حتی با افزایش ظرفیت نیروگاههای خورشیدی و بازگشت برخی نیروگاهها پس از تعمیرات، مشکل اصلی ناترازی برق همچنان پابرجاست.
مهدی مسائلی، دبیرکل سندیکای صنعت برق، با اشاره به شرایط صنعت برق اعلام کرده است که اضافه شدن حدود ۵ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی و بازگشت برخی نیروگاهها نتوانسته فاصله میان تولید و مصرف را به طور کامل جبران کند.
به گفته وی، یکی از مشکلات اساسی صنعت برق، نبود تعادل میان هزینه تولید و قیمت فروش برق است. در شرایطی که هزینه تولید هر کیلووات ساعت برق حدود ۲ هزار تومان اعلام میشود، متوسط قیمت فروش پایینتر از این میزان است؛ موضوعی که توان مالی صنعت برق برای توسعه زیرساختها را کاهش داده است.
کمبود سرمایهگذاری؛ چالش اصلی صنعت برق
کارشناسان معتقدند کاهش منابع مالی باعث شده بسیاری از پروژههای توسعهای نیروگاهها متوقف شده و تمرکز صنعت برق بیشتر به تعمیر و نگهداری محدود شود.
بیش از ۸۰ درصد برق کشور همچنان از نیروگاههای حرارتی تأمین میشود و مشکلات مربوط به سوخت نیروگاهها نیز یکی دیگر از عوامل فشار بر شبکه محسوب میشود.
همچنین محدودیت منابع آبی باعث شده امکان استفاده گسترده از نیروگاههای برقآبی نیز وجود نداشته باشد.
رشد مصرف برق در تابستان ۱۴۰۵
بر اساس برآوردهای انجامشده، مصرف برق در سال جاری حدود ۵ درصد نسبت به سال گذشته افزایش خواهد داشت.
کارشناسان میگویند افزایش دمای هوا، استفاده بیشتر از تجهیزات سرمایشی و کاهش توان اقتصادی خانوارها برای خرید وسایل کممصرف، از عوامل اصلی رشد مصرف برق هستند.
تنها تجهیزات سرمایشی کشور حدود ۳۵ هزار مگاوات بار مصرفی ایجاد میکنند؛ رقمی که در روزهای گرم تابستان فشار قابل توجهی به شبکه وارد میکند.
صنایع هم تحت فشار خاموشیها قرار گرفتند
در کنار مشترکان خانگی، صنایع نیز با محدودیتهای مصرف برق مواجه شدهاند.
فعالان صنعتی میگویند کاهش برقرسانی به واحدهای تولیدی میتواند روی میزان تولید و برنامههای اقتصادی کشور تأثیر بگذارد.
برخی صنایع انرژیبر مانند فولاد و سیمان طبق مقررات موظف شدهاند بخشی از برق مورد نیاز خود را از طریق نیروگاههای اختصاصی یا بازار برق تأمین کنند.
آینده خاموشیها چگونه خواهد بود؟
کارشناسان معتقدند با ادامه گرمای هوا، احتمال تداوم مدیریت مصرف برق در هفتههای آینده وجود دارد.
به گفته آنها، اگرچه افزایش دما عامل تشدیدکننده خاموشیهای اخیر است، اما مشکل اصلی به ناترازی مزمن صنعت برق بازمیگردد.
اصلاح ساختار اقتصادی برق، افزایش سرمایهگذاری در نیروگاهها، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و کاهش فاصله میان هزینه تولید و قیمت فروش، از مهمترین راهکارهایی است که میتواند از تکرار خاموشیها در سالهای آینده جلوگیری کند.
