چرا بانکها دیگر وام نمیدهند؟
در هفته منتهی به ۲۶ فروردین ۱۴۰۵، نرخ سود در بازار بینبانکی ایران با کاهش قابل توجهی همراه شد و به ۲۱.۹۷ درصد رسید. این رقم در مقایسه با نرخ ۲۳.۵۷ درصدی پایان اسفند، حدود ۱.۶ درصد کاهش را نشان میدهد و بیانگر خروج این شاخص از کانال ۲۴ درصدی ماههای گذشته است.
کارشناسان اقتصادی معتقدند این افت، ناشی از تغییرات مهم در بازار پول است. نخستین عامل، افزایش سطح نقدینگی در شبکه بانکی است که باعث شده بانکها منابع بیشتری در اختیار داشته باشند. دومین عامل نیز کاهش نیاز فوری بانکها به استقراض است؛ چرا که بسیاری از آنها بدهیهای خود را که در پایان سال گذشته ایجاد شده بود، تسویه کردهاند.
به زبان ساده، زمانی که فشار تأمین منابع کاهش پیدا میکند، تقاضا برای دریافت وام در بازار بینبانکی هم کمتر میشود و همین موضوع به کاهش نرخ سود منجر خواهد شد.
چشمانداز این نرخ در سال ۱۴۰۵ به دو عامل کلیدی بستگی دارد؛ نخست روند تورم و دوم میزان رشد نقدینگی. در صورتی که تورم کنترل شود و سیاستهای پولی همچنان در مسیر انقباضی باقی بماند، احتمال تثبیت نرخ سود در محدوده ۲۱ تا ۲۲ درصد وجود دارد.
با این حال، اگر تورم دوباره افزایش پیدا کند یا انتظارات تورمی تشدید شود، ممکن است نرخ سود بار دیگر به محدوده ۲۳ درصد بازگردد.
در مجموع، کاهش اخیر نرخ سود بینبانکی را میتوان نشانهای از بهبود نسبی در تعادل عرضه و تقاضای پول دانست، اما تداوم این وضعیت به عملکرد سیاستگذار پولی در کنترل تورم وابسته خواهد بود.
