مهم: یارانه این خانوارها قطع می‌شود
سخنگوی صنعت برق اعلام کرد حدود ۲۵ درصد مشترکان برق کشور که خارج از الگوی مصرف قرار دارند، بیش از ۵۰ درصد برق مصرفی کشور را به خود اختصاص می‌دهند. بر اساس توضیحات احسان ذبیح‌زاده، هرچه میزان مصرف برق خانوارها از الگوی تعیین‌شده فاصله بیشتری بگیرد، تعرفه برق آن‌ها افزایش پیدا می‌کند و سهم یارانه اختصاص‌یافته به این مشترکان کاهش می‌یابد؛ به‌طوری‌که در سطوح بالای مصرف، یارانه برق به‌تدریج حذف می‌شود.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که نظام تعرفه‌گذاری برق بر اساس میزان مصرف، منطقه جغرافیایی و الگوی تعیین‌شده برای هر اقلیم اجرا می‌شود. بنابراین، افزایش هزینه برق برای خانوارهای پرمصرف لزوماً به معنای قطع یارانه نقدی آن‌ها نیست، بلکه موضوع اعلام‌شده به یارانه پنهان برق و نحوه محاسبه تعرفه مصرف مربوط می‌شود.
کدام خانوارها در معرض حذف یارانه برق قرار دارند؟
احسان ذبیح‌زاده، سخنگوی صنعت برق، اعلام کرده است مشترکانی که مصرف برق آن‌ها از الگوی تعیین‌شده فراتر می‌رود، با تعرفه‌های بالاتری مواجه می‌شوند.
بر اساس توضیحات وی، قانون‌گذار سازوکاری در نظر گرفته است که با افزایش فاصله مصرف از الگو، قیمت برق به هزینه واقعی آن نزدیک‌تر شود و سهم یارانه اختصاص‌یافته به مشترکان کاهش پیدا کند.
در نتیجه، خانوارهایی که مصرف برق بسیار بالایی دارند، ممکن است در سطوح بالای مصرف با حذف تدریجی یارانه برق مواجه شوند. این موضوع به معنای حذف خودکار یارانه نقدی یا قطع حمایت‌های معیشتی این خانوارها نیست.
الگوی مصرف برق چگونه تعیین می‌شود؟
بر اساس توضیحات سخنگوی صنعت برق، الگوی مصرف برای مناطق مختلف کشور یکسان نیست. معیار تعیین این الگو، میزان مصرفی است که ۷۵ درصد مشترکان هر اقلیم در محدوده آن قرار می‌گیرند.
کشور از نظر تعرفه‌گذاری برق به پنج اقلیم تقسیم شده است:
- اقلیم عادی
- مناطق گرمسیر یک
- مناطق گرمسیر دو
- مناطق گرمسیر سه
- مناطق گرمسیر چهار
به همین دلیل، میزان مصرف مجاز و الگوی تعیین‌شده برای یک خانوار در مناطق گرمسیر ممکن است با خانواری در منطقه عادی متفاوت باشد.
مشترکان برق در چهار گروه تعرفه‌ای قرار می‌گیرند
طبق توضیحات ذبیح‌زاده، مشترکان خانگی بر اساس میزان مصرف در چهار گروه دسته‌بندی می‌شوند:
| گروه مصرف | میزان مصرف نسبت به الگو |
|---|---|
| گروه اول | تا سقف الگوی مصرف |
| گروه دوم | بیشتر از الگو تا ۱٫۵ برابر آن |
| گروه سوم | بیشتر از ۱٫۵ تا ۲٫۵ برابر الگو |
| گروه چهارم | بیش از ۲٫۵ برابر الگو |
هرچه مصرف مشترک به گروه‌های بالاتر منتقل شود، هزینه برق افزایش پیدا می‌کند و سهم یارانه اختصاص‌یافته به مصرف مازاد کاهش می‌یابد.
بنابراین، خانوارهایی که بیش از ۲٫۵ برابر الگوی مصرف برق استفاده می‌کنند، در گروه پرمصرف‌ترین مشترکان قرار می‌گیرند و با تعرفه‌های بالاتری روبه‌رو خواهند شد.
۲۵ درصد مشترکان، بیش از نیمی از برق کشور را مصرف می‌کنند
یکی از نکات مهم اظهارات سخنگوی صنعت برق، اختلاف قابل‌توجه میان تعداد مشترکان پرمصرف و سهم آن‌ها از مصرف کل برق کشور است.
بر اساس آمار اعلام‌شده، حدود ۷۵ درصد مشترکان در محدوده الگوی مصرف قرار دارند؛ اما ۲۵ درصد باقی‌مانده بیش از ۵۰ درصد برق کشور را مصرف می‌کنند.
| وضعیت مشترکان | سهم از تعداد مشترکان | سهم از مصرف برق |
|---|---|---|
| مشترکان در محدوده الگو | حدود ۷۵ درصد | کمتر از ۵۰ درصد |
| مشترکان خارج از الگو | حدود ۲۵ درصد | بیش از ۵۰ درصد |
این آمار نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از مصرف برق کشور به گروه کوچک‌تری از مشترکان اختصاص دارد. به همین دلیل، سیاست افزایش تعرفه برای مصرف‌های بالاتر از الگو با هدف کنترل مصرف و کاهش فشار بر شبکه برق دنبال می‌شود.
رشد مصرف برق در ایران به ۴ درصد در سال رسیده است
ذبیح‌زاده با اشاره به روند مصرف برق کشور اعلام کرد که طی ۱۰ سال گذشته، مصرف برق به‌طور متوسط سالانه ۴ درصد افزایش یافته است.
به گفته وی، این میزان رشد با متغیرهای اقتصادی کشور تناسب نداشته است؛ زیرا افزایش مصرف برق در صورتی می‌تواند مثبت ارزیابی شود که به افزایش تولید ناخالص داخلی و رشد درآمدهای کشور منجر شود.
سخنگوی صنعت برق همچنین اعلام کرد که در دو سال اخیر، مدیریت مصرف در زمان اوج تقاضا به کاهش نیاز مصرف برق کمک کرده است.
بر اساس آمار ارائه‌شده، حداکثر نیاز مصرف برق که دو سال پیش به حدود ۸۰ هزار مگاوات نزدیک شده بود، در سال جاری به حدود ۷۵ هزار مگاوات رسیده است.
آیا یارانه نقدی خانوارهای پرمصرف قطع می‌شود؟
با توجه به اظهارات سخنگوی صنعت برق، موضوع مطرح‌شده درباره کاهش یا حذف یارانه برق است، نه حذف یارانه نقدی خانوارها.
این دو نوع حمایت با یکدیگر تفاوت دارند:
- یارانه نقدی: مبلغی است که دولت به‌صورت مستقیم به حساب مشمولان واریز می‌کند.
- یارانه برق: بخشی از هزینه واقعی تأمین و مصرف برق است که از طریق تعرفه‌های حمایتی و قیمت‌گذاری برق پوشش داده می‌شود.
بنابراین، خانواری که برق زیادی مصرف می‌کند ممکن است قبض برق گران‌تری بپردازد و در سطوح بالای مصرف از یارانه برق کمتری برخوردار شود؛ اما بر اساس اظهارات منتشرشده، این موضوع به‌تنهایی به معنای قطع یارانه نقدی آن خانوار نیست.
