کارت سوخت جایگاهها محدو شد / اگر در سفر بنزین تمام کنیم چه کار کنیم؟

محدودیت استفاده از کارت اضطراری جایگاه سوخت در ۱۱ استان کشور، پرسشهای زیادی برای رانندگان، بهویژه مسافران بینشهری ایجاد کرده است. اگر کارت سوخت شخصی گم شود یا آسیب ببیند، یا سهمیه بنزین خودرو در طول سفر به پایان برسد، امکان سوختگیری با کارت جایگاه وجود دارد؟ شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی از پیشبینی کارتهای اضطراری در جایگاههای منتخب خبر داده، اما جزئیات دسترسی به این کارتها همچنان روشن نیست.
طرح محدودسازی کارتهای اضطراری جایگاهها با هدف مدیریت مصرف بنزین، کاهش عرضه خارج از شبکه و مقابله با قاچاق سوخت اجرا شده است. بر اساس آمار اعلامشده، در ۱۶ روز نخست شهریور ۱۴۰۵، حدود ۴۱ درصد بنزین مصرفی کشور از طریق کارتهای اضطراری جایگاهها برداشت شده بود؛ موضوعی که به یکی از دلایل تغییر شیوه توزیع سهمیه و محدود کردن استفاده از این کارتها تبدیل شد.
چرا استفاده از کارت سوخت جایگاهها محدود شد؟
بررسی آمار سوختگیری در ۱۶ روز ابتدایی شهریور ۱۴۰۵ نشان میدهد میانگین مصرف روزانه بنزین در کشور حدود ۱۴۴ میلیون لیتر بوده است. از این میزان، ۵۹ درصد با کارت سوخت شخصی و ۴۱ درصد با کارت اضطراری جایگاهها برداشت شده است.
در واکنش به این وضعیت، طرح محدودسازی استفاده از کارتهای اضطراری جایگاهها در برخی استانها اجرا شد. همزمان، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم، یعنی هر لیتر ۱۰ هزار تومان، به سهمیه کارت سوخت شخصی خودروها در استانهای مشمول اختصاص یافت.
به این ترتیب، رانندگان در این استانها علاوه بر سهمیههای قبلی، امکان استفاده از سهمیه جدید را نیز دارند:
| نوع سهمیه بنزین | میزان سهمیه | قیمت هر لیتر |
|---|---|---|
| سهمیه اول | ۶۰ لیتر | ۱٬۵۰۰ تومان |
| سهمیه دوم | ۵۰ لیتر | ۳٬۰۰۰ تومان |
| سهمیه سوم | ۵۰ لیتر | ۱۰٬۰۰۰ تومان |
هدف از این تغییر، کاهش وابستگی به کارتهای اضطراری جایگاهها و انتقال سهمیه سوخت به کارت شخصی خودروها عنوان شده است.
محدودیت کارت جایگاهها در کدام استانها اجرا شده است؟
این طرح ابتدا بهصورت آزمایشی در استان کرمان اجرا شد و پس از آن به سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی رسید. از ابتدای آبان ۱۴۰۵ نیز هشت استان دیگر به فهرست مناطق مشمول اضافه شدند.
در حال حاضر، استانهای مشمول طرح عبارتاند از:
- کرمان
- سیستان و بلوچستان
- خراسان جنوبی
- هرمزگان
- یزد
- آذربایجان غربی
- آذربایجان شرقی
- خراسان شمالی
- خراسان رضوی
- اردبیل
- کردستان
با توجه به روند گسترش طرح، احتمال اضافه شدن استانهای دیگر نیز مطرح شده است؛ با این حال، در اطلاعات ارائهشده زمان یا فهرست مشخصی برای اجرای طرح در مناطق جدید اعلام نشده است.
مسئولان افزایش استفاده از کارتهای اضطراری در برخی مناطق مرزی و عرضه حجم قابلتوجهی از بنزین از این طریق را از عوامل اجرای محدودیتها میدانند. مدیریت مصرف، مقابله با قاچاق و جلوگیری از عرضه خارج از شبکه از دیگر اهداف اعلامشده این سیاست است.
اگر کارت سوخت شخصی در سفر گم شود یا خراب شود، چه کنیم؟
یکی از مهمترین نگرانیهای رانندگان این است که در سفرهای بینشهری، کارت سوخت شخصی خود را گم کنند یا کارت به دلیل خرابی قابل استفاده نباشد. در چنین شرایطی، دسترسی به کارت اضطراری جایگاه اهمیت زیادی پیدا میکند.
روابط عمومی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی در پاسخ به پرسشهای مطرحشده اعلام کرده است که در مناطق مشمول محدودیت، تدابیر لازم برای تأمین و توزیع کارتهای اضطراری در جایگاههای منتخب پیشبینی شده است تا شهروندان در صورت نیاز بتوانند از این کارتها استفاده کنند.
با این حال، شرکت ملی پخش جزئیات دقیقی درباره نحوه درخواست کارت اضطراری، شرایط استفاده از آن در صورت مفقودی یا خرابی کارت شخصی و میزان دسترسی به این کارتها در جایگاههای مختلف ارائه نکرده است.
بنابراین، اگر کارت سوخت شخصی در طول سفر مفقود یا خراب شود، نمیتوان بدون اطلاع از شرایط جایگاه موردنظر، دسترسی قطعی به کارت اضطراری را تضمین کرد.
اگر سهمیه بنزین در طول سفر تمام شود، امکان سوختگیری وجود دارد؟
پرسش دیگر رانندگان به شرایطی مربوط میشود که سهمیه کارت سوخت شخصی در طول مسیر به پایان میرسد. این مسئله بهویژه برای افرادی که سفرهای طولانی دارند یا از چند استان عبور میکنند اهمیت دارد.
اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت انرژی، پیشتر درباره سفرهای بیناستانی گفته بود که سهمیه اول بنزین تا سه ماه قابلیت ذخیرهسازی دارد. به گفته او، شهروندان میتوانند با برنامهریزی قبلی از سهمیه ذخیرهشده خود برای سفر به استانهای دیگر، از جمله مناطق جنوبی کشور یا مشهد، استفاده کنند.
او همچنین از رانندگان خواسته بود پیش از سفر، مسافت و میزان سوخت مورد نیاز مسیر را در نظر بگیرند و برای سوختگیری در طول راه برنامه داشته باشند.
با وجود این توضیحات، درباره شرایط دقیق استفاده از کارت اضطراری پس از اتمام سهمیه شخصی در استانهای مشمول محدودیت، جزئیات روشنی اعلام نشده است. به همین دلیل، رانندگان بهتر است پیش از آغاز سفر، میزان سهمیه باقیمانده و مسیر جایگاههای سوخت را بررسی کنند.
کارت اضطراری در مسیرهای منتهی به مشهد چگونه تأمین میشود؟
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی در توضیح اجرای طرح انتقال سهمیه سوخت از کارت آزاد جایگاهها به کارت شخصی در خراسان رضوی اعلام کرده است که تمهیدات ویژهای برای این موضوع در نظر گرفته شده است.
بر اساس اعلام این شرکت، کارتهای اضطراری در جایگاههای منتخب و مسیرهای منتهی به مشهد مقدس مستقر شدهاند تا خودروها در جادهها و جایگاههای سوخت با مشکل تأمین بنزین مواجه نشوند.
این توضیح نشان میدهد که در برخی مسیرهای پرتردد، از جمله مسیرهای منتهی به مشهد، برای شرایط اضطراری برنامهریزی شده است؛ اما هنوز مشخص نیست این سازوکار در تمام استانهای مشمول و همه جایگاهها با چه شرایطی اجرا میشود.
آیا محدودیت کارت جایگاهها مصرف بنزین را کاهش داده است؟
آمارهای اولیه منتشرشده از اجرای طرح، از کاهش مصرف بنزین در برخی دورهها حکایت دارد. بر اساس دادههای اعلامشده، مصرف بنزین در ۱۰ روز ابتدایی آبان ۱۴۰۵ در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱٫۲ درصد کاهش یافته است.
همچنین کرمان، بهعنوان نخستین استان مجری طرح، در مردادماه کاهش ۱۳ درصدی مصرف بنزین و افزایش مصرف سیانجی را تجربه کرده است. کاهش صف در جایگاههای عرضه بنزین نیز بهعنوان یکی از نتایج اولیه اجرای طرح در این استان اعلام شده است.
مسئولان همچنین گفتهاند اجرای طرح جمعآوری کارتهای جایگاهها بر اساس قانون بودجه از سال ۱۴۰۳ دنبال شده و هدف آن کاهش استفاده از کارت جایگاه به پنج درصد و افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی بوده است.
طبق اظهارات منتشرشده، اجرای این سیاست تاکنون ۱۳ هزار میلیارد تومان صرفهجویی به همراه داشته و قرار است با دستور رئیسجمهور، منابع حاصل برای بهبود معیشت مردم، از جمله افزایش اعتبار کالابرگ، اختصاص پیدا کند.
مهمترین ابهامات درباره کارت سوخت جایگاهها
با وجود توضیحات مسئولان درباره اهداف طرح و پیشبینی کارتهای اضطراری، هنوز چند پرسش مهم برای رانندگان پاسخ روشنی ندارد:
- در صورت مفقودی یا خرابی کارت سوخت شخصی، راننده چگونه باید به کارت اضطراری دسترسی پیدا کند؟
- اگر سهمیه شخصی خودرو در سفر تمام شود، استفاده از کارت اضطراری چه شرایطی خواهد داشت؟
- آیا محدودیت کارت جایگاهها برای خودروهای غیربومی و مسافرانی که از استانهای مشمول عبور میکنند نیز اعمال میشود؟
- آیا در تمام جایگاههای استانهای مشمول، کارت اضطراری در دسترس خواهد بود یا فقط جایگاههای منتخب این امکان را دارند؟
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی بر پیشبینی کارتهای اضطراری در جایگاههای منتخب تأکید کرده است، اما پاسخ دقیق این پرسشها هنوز در اطلاعات منتشرشده وجود ندارد. بنابراین، رانندگان برای سفرهای طولانی باید پیش از حرکت وضعیت کارت سوخت و سهمیه خود را بررسی کنند و برنامهریزی سوختگیری را به آخرین لحظات سفر موکول نکنند.








