نسل جدید کارت ملی در راه است / احراز هویت با چهره و اثر انگشت

رئیس سازمان ثبت احوال کشور از طراحی نسل جدید کارت ملی هوشمند، افزایش قابلیت‌های احراز هویت برخط و راه‌اندازی «کیف هویت من» خبر داد. بر اساس توضیحات ارائه‌شده، در نسل جدید کارت ملی امکان استفاده از برخی خدمات بدون همراه داشتن کارت و با استفاده از مشخصات بیومتریک مانند اثر انگشت و تشخیص چهره فراهم خواهد شد.

محمد جمالو، رئیس سازمان ثبت احوال کشور، در یک برنامه تلویزیونی ضمن تشریح اقدامات این سازمان در جریان جنگ تحمیلی اخیر، درباره آخرین وضعیت کارت‌های ملی هوشمند و برنامه‌های آینده ثبت احوال توضیح داد.

صدور مدارک موقت برای آسیب‌دیدگان جنگ

جمالو با اشاره به آسیب‌های واردشده به برخی هموطنان در جریان جنگ اخیر گفت مدارک هویتی تعدادی از افراد در میان آوارها باقی مانده یا از بین رفته بود. به همین دلیل سازمان ثبت احوال با همکاری اپراتورهای همراه، بانک‌ها و دستگاه‌های اجرایی، برای این افراد مدارک هویتی موقت صادر کرد.

به گفته رئیس سازمان ثبت احوال، این مدارک حداکثر ظرف یک ساعت تا یک روز صادر می‌شدند و زمان صدور آنها با توجه به میزان ترافیک در هر شهر متفاوت بود.

این مدرک در واقع رسید و گواهی هویتی فرد بود و مشخص می‌کرد که فرد چه شناسه ملی دارد. در صورتی که فرد به سیم‌کارت خود دسترسی نداشت یا امکان انجام امور مختلف را پیدا نمی‌کرد، می‌توانست با مراجعه به یکی از شعب ثبت احوال و استفاده از مشخصات بیومتریک خود، احراز هویت و امور مورد نیاز را انجام دهد.

معوقات کارت ملی هوشمند به ۶ میلیون رسید

رئیس سازمان ثبت احوال همچنین درباره وضعیت صدور کارت‌های ملی هوشمند توضیح داد که میزان معوقات این سازمان از ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار کارت به ۶ میلیون کارت کاهش یافته است.

جمالو ضمن عذرخواهی از مردم بابت این تأخیر، ابراز امیدواری کرد معوقات کارت ملی هوشمند تا پایان پاییز ۱۴۰۵ به‌طور کامل برطرف شود.

او درباره دلایل ایجاد این معوقات نیز به عواملی مانند تورم قوانین و تعدد دستگاه‌های مسئول در این حوزه اشاره کرد و گفت کارت ملی صرفاً یک کارت عادی نیست و قابلیت‌های آن برای احراز هویت دقیق طراحی شده است.

اعتبار کارت‌های ملی تا پایان سال ۱۴۰۵ تمدید شد

یکی از مهم‌ترین نکات مطرح‌شده درباره کارت‌های ملی هوشمند، تمدید اعتبار آنها تا پایان سال ۱۴۰۵ است.

بر اساس توضیحات رئیس سازمان ثبت احوال، افرادی که اعتبار کارت هوشمند ملی آنها رو به پایان است، تا پایان سال جاری برای اعتبار کارت خود نگرانی نخواهند داشت.

همزمان، طراحی مجدد نسل جدید کارت ملی نیز در دستور کار قرار گرفته است. هدف این طراحی، افزایش قابلیت احراز هویت برخط، افزایش سرعت صدور کارت و فراهم کردن امکان بهره‌مندی بهتر از خدمات هویتی عنوان شده است.

احراز هویت با چهره و اثر انگشت بدون کارت ملی

یکی از مهم‌ترین قابلیت‌هایی که برای نسل جدید کارت ملی مطرح شده، امکان استفاده از برخی خدمات بدون همراه داشتن کارت است.

جمالو اعلام کرد با استفاده از زیرساخت‌های ثبت احوال، هوش مصنوعی و احراز هویت برخط، می‌توان بسیاری از خدمات را بدون نیاز به ارائه فیزیکی مدرک هویتی ارائه کرد.

بر اساس این طرح، در نسل جدید کارت ملی، فرد حتی در صورت همراه نداشتن کارت می‌تواند با استفاده از اثر انگشت و تشخیص چهره، خدمات سطح یک و دو را دریافت کند.

این قابلیت می‌تواند به‌خصوص در خدمات بانکی و اداری کاربرد داشته باشد و نیاز به همراه داشتن همیشگی مدارک هویتی را کاهش دهد.

عکس کارت ملی نیز تغییر می‌کند

موضوع عکس کارت ملی نیز از دیگر مواردی بود که رئیس سازمان ثبت احوال درباره آن صحبت کرد.

جمالو با اشاره به تفاوت عکس کارت‌های شناسایی با عکس‌های آتلیه‌ای گفت که در این بخش نارضایتی‌هایی وجود دارد، اما سازمان ثبت احوال به دنبال ایجاد بهبود جدی در کیفیت عکس افراد روی کارت ملی است.

به گفته او، عکس افراد یکی از دغدغه‌های مهم سازمان محسوب می‌شود و در نسل جدید کارت ملی، این بخش نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت.

تجمیع مدارک و کاهش نیاز به کپی

احراز هویت برخط می‌تواند زمینه استفاده از یک زیرساخت واحد برای پوشش دادن تعداد بیشتری از کارت‌ها و مدارک را فراهم کند.

رئیس سازمان ثبت احوال گفت این سازمان با تعدادی از بانک‌ها در این زمینه گفت‌وگو کرده و امیدوار است با آغاز همکاری‌ها، امکان استفاده گسترده‌تر از این زیرساخت فراهم شود.

یکی دیگر از نتایج این طرح، کاهش نیاز به کپی مدارک عنوان شده است. به این ترتیب، در صورت توسعه خدمات احراز هویت برخط، بخش قابل توجهی از فرآیندهای اداری می‌تواند بدون ارائه مکرر نسخه کاغذی مدارک انجام شود.

سامانه ۱۵۱۰ از ۸ صبح تا ۱۰ شب پاسخ می‌دهد

رئیس سازمان ثبت احوال همچنین درباره خدمات پاسخگویی این سازمان توضیح داد. سامانه «از من بپرس» با شماره ۱۵۱۰ از ساعت ۸ صبح تا ۱۰ شب پاسخگوی پرسش‌های مردم درباره مدارک هویتی است.

این سامانه از ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ فعالیت خود را آغاز کرده و به گفته جمالو، هزار نفر در سراسر کشور در فرآیند پاسخگویی به تماس‌های مردم مشارکت دارند.

ایرانیان خارج از کشور نیز می‌توانند از طریق کد هفت این سامانه، پرسش‌های خود را مطرح و پاسخ دریافت کنند.

بیش از ۲۵ خدمت غیرحضوری در سامانه سهیم

سازمان ثبت احوال در حال توسعه خدمات غیرحضوری خود نیز هست. به گفته جمالو، در حال حاضر بیش از ۲۵ سرویس در سامانه «سهیم» ارائه می‌شود و کاربران می‌توانند با ورود به این سامانه، بسیاری از خدمات ثبت احوال را بدون مراجعه حضوری دریافت کنند.

این خدمات از درخواست تغییر نام خانوادگی تا دریافت شناسنامه نوزاد را شامل می‌شود و دفاتر پیشخوان نیز بخش قابل توجهی از این خدمات را ارائه می‌کنند.

«کیف هویت من»؛ کارت ملی و شناسنامه روی موبایل

یکی از طرح‌های جدید ثبت احوال، سرویس «کیف هویت من» در سامانه «سهیم» است.

بر اساس توضیحات رئیس سازمان ثبت احوال، این سرویس در ابتدا برای بخشی از ایرانیان فعال شده و قرار است در ادامه برای همه هموطنان در دسترس قرار گیرد.

کاربران پس از ورود به سامانه «سهیم» و انجام احراز هویت اولیه می‌توانند به این بخش دسترسی پیدا کنند. هدف این سرویس آن است که مدارک هویتی مانند کارت ملی و شناسنامه در قالب دیجیتال روی تلفن همراه فرد در دسترس باشد.

به گفته جمالو، کاربران حداکثر طی ۲۰ روز می‌توانند به این بخش مراجعه کنند و کیف مدارک خود را که شامل کارت ملی و شناسنامه است، در تلفن همراه داشته باشند.

استفاده از نسخه رمزنگاری‌شده مدارک در بانک‌ها

«کیف هویت من» قرار است امکان استفاده از مدارک هویتی دیجیتال را نیز فراهم کند. بر اساس توضیحات رئیس سازمان ثبت احوال، پس از مراجعه فرد به بانک، نسخه اصلی مدرک می‌تواند روی تلفن همراه رمزنگاری شده و همان نسخه برای بانک ارسال شود.

در این فرآیند، علاوه بر نسخه دیجیتال مدرک، اطلاعات بیومتریک فرد و قابلیت‌های هوش مصنوعی برای تشخیص هویت نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این زیرساخت در صورت توسعه می‌تواند فرآیند احراز هویت در برخی خدمات بانکی و اداری را ساده‌تر کند و وابستگی به ارائه فیزیکی کارت ملی و شناسنامه را کاهش دهد.

نسل جدید کارت ملی چه تغییری می‌کند؟

مجموع توضیحات رئیس سازمان ثبت احوال نشان می‌دهد نسل جدید کارت ملی قرار است فراتر از یک مدرک شناسایی فیزیکی عمل کند. احراز هویت برخط، استفاده از اثر انگشت و تشخیص چهره، دسترسی دیجیتال به مدارک و کاهش نیاز به کپی مدارک از جمله قابلیت‌هایی هستند که برای این نسل مطرح شده‌اند.

از سوی دیگر، تمدید اعتبار کارت‌های ملی تا پایان سال ۱۴۰۵ و تلاش برای کاهش معوقات صدور کارت نشان می‌دهد سازمان ثبت احوال همزمان با برطرف کردن مشکلات موجود، در حال حرکت به سمت زیرساخت‌های جدید هویتی است.

در صورت اجرای کامل این طرح‌ها، ممکن است در آینده برای دریافت بخشی از خدمات بانکی و اداری دیگر نیازی به همراه داشتن کارت ملی فیزیکی نباشد و احراز هویت فرد با استفاده از اطلاعات بیومتریک و زیرساخت‌های دیجیتال انجام شود.