بنزین چند نرخی شد؟ / جدول کامل قیمت‌ها و سهمیه خودروها در سال ۱۴۰۵
بنزین در حال حاضر با سه نرخ ۱۵۰۰، ۳۰۰۰ و ۱۰ هزار تومان عرضه می‌شود؛ اما همه خودروها به تمام این سهمیه‌ها دسترسی ندارند. نوع خودرو، محل تردد و مقررات کارت سوخت تعیین می‌کند هر مالک خودرو چه میزان بنزین با نرخ‌های مختلف دریافت کند. در همین شرایط، پیشنهاد تعیین نرخ چهارم بنزین برای مصرف مازاد مطرح شده، اما دولت اعلام کرده است که این موضوع در دستور کارش قرار ندارد.
قیمت بنزین در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
در نظام فعلی سهمیه‌بندی سوخت، سه نرخ اصلی برای بنزین در نظر گرفته شده است. دو نرخ نخست به سهمیه ماهانه کارت سوخت شخصی اختصاص دارند و نرخ سوم برای مصرف مازاد و استفاده از کارت اضطراری جایگاه‌ها اعمال می‌شود.
البته در برخی مناطق منتخب، بخشی از بنزین با نرخ سوم از طریق کارت سوخت شخصی نیز در اختیار خودروهای مشمول قرار می‌گیرد.
| نوع بنزین یا نرخ | قیمت هر لیتر | سهمیه و نحوه عرضه |
|---|---|---|
| نرخ اول | ۱۵۰۰ تومان | ماهانه ۶۰ لیتر برای خودروهای شخصی مشمول |
| نرخ دوم | ۳۰۰۰ تومان | ماهانه ۵۰ لیتر برای خودروهای شخصی مشمول |
| نرخ سوم با کارت جایگاه | ۱۰ هزار تومان | عرضه با کارت اضطراری جایگاه، تابع مقررات منطقه‌ای |
| نرخ سوم روی کارت شخصی در مناطق منتخب | ۱۰ هزار تومان | ۵۰ لیتر اضافه برای خودروهای مشمول طرح |
| بنزین سوپر تولید داخل | ۱۰۳ تا ۱۱۰ هزار تومان | عرضه بدون سهمیه در جایگاه‌های عرضه‌کننده |
| نرخ چهارم پیشنهادی | اعلام نشده | صرفاً پیشنهاد صنف جایگاه‌های سوخت |
بنابراین، سهمیه پایه خودروهای شخصی مشمول در مجموع ۱۱۰ لیتر در ماه است که شامل ۶۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی و ۵۰ لیتر بنزین ۳۰۰۰ تومانی می‌شود.
هزینه بنزین با سهمیه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی چقدر است؟
با توجه به سهمیه ماهانه خودروهای شخصی مشمول، هزینه استفاده کامل از دو سهمیه نخست به شکل زیر محاسبه می‌شود:
| نوع سهمیه | حجم ماهانه | قیمت هر لیتر | هزینه مصرف کامل |
|---|---|---|---|
| سهمیه اول | ۶۰ لیتر | ۱۵۰۰ تومان | ۹۰ هزار تومان |
| سهمیه دوم | ۵۰ لیتر | ۳۰۰۰ تومان | ۱۵۰ هزار تومان |
| مجموع | ۱۱۰ لیتر | — | ۲۴۰ هزار تومان |
به این ترتیب، مالک خودرویی که از هر دو سهمیه استفاده کند، برای دریافت ۱۱۰ لیتر بنزین باید مجموعاً ۲۴۰ هزار تومان پرداخت کند.
افزایش قیمت بنزین نرخ سوم از ۵۰۰۰ به ۱۰ هزار تومان در شهریورماه، تغییری در حجم دو سهمیه پایه و قیمت آن‌ها ایجاد نکرده است.
آیا سهمیه بنزین به ماه بعد منتقل می‌شود؟
امکان ذخیره و انتقال سهمیه بنزین به ماه‌های بعد برای نرخ اول و دوم متفاوت است.
بر اساس توضیحات مدیر سامانه هوشمند سوخت که در ۲۶ مهر منتشر شده، سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی تا سقف ۱۸۰ لیتر قابل ذخیره است. این میزان معادل سهمیه سه ماه خودرو خواهد بود.
به عبارت دیگر، اگر موجودی بنزین ۱۵۰۰ تومانی کارت سوخت به ۱۸۰ لیتر برسد، سهمیه جدیدی بیشتر از این سقف در کارت انباشته نمی‌شود.
در مقابل، سهمیه بنزین ۳۰۰۰ تومانی قابل ذخیره و انتقال به ماه‌های بعد نیست. بنابراین، اگر مالک خودرو در طول ماه از این سهمیه استفاده نکند، امکان نگهداری آن برای ماه بعد وجود نخواهد داشت.
| نوع سهمیه | امکان ذخیره | سقف ذخیره |
|---|---|---|
| بنزین ۱۵۰۰ تومانی | دارد | ۱۸۰ لیتر |
| بنزین ۳۰۰۰ تومانی | ندارد | بدون امکان انتقال |
سهمیه ۱۶۰ لیتری بنزین به کدام خودروها تعلق می‌گیرد؟
یکی از تغییرات مهم در شیوه عرضه بنزین نرخ سوم، انتقال بخشی از سهمیه ۱۰ هزار تومانی به کارت سوخت شخصی در مناطق منتخب است.
در این طرح، برای خودروهای مشمول ۵۰ لیتر بنزین ۱۰ هزار تومانی به کارت سوخت شخصی اختصاص پیدا می‌کند. به این ترتیب، مجموع سهمیه ماهانه این خودروها با احتساب دو سهمیه قبلی به ۱۶۰ لیتر می‌رسد.
البته این سهمیه ۱۶۰ لیتری برای تمام خودروهای کشور در نظر گرفته نشده و فقط شامل خودروهای مشمول در مناطق منتخب است.
بر اساس فهرست اعلام‌شده، ۱۱ استان زیر مشمول این طرح هستند:
- هرمزگان
- آذربایجان شرقی
- آذربایجان غربی
- خراسان رضوی
- خراسان شمالی
- خراسان جنوبی
- اردبیل
- یزد
- کردستان
- کرمان
- سیستان و بلوچستان
همچنین کارت اضطراری جایگاه‌ها به‌طور کامل حذف نشده و استفاده از آن در برخی شرایط و جایگاه‌های منتخب همچنان پیش‌بینی شده است.
هزینه مصرف ۱۶۰ لیتر بنزین در طرح جدید چقدر است؟
خودروهایی که مشمول هر سه سهمیه باشند، می‌توانند در مجموع ۱۶۰ لیتر بنزین با سه نرخ دریافت کنند.
هزینه مصرف کامل این سهمیه به شرح زیر است:
| نوع سهمیه | حجم | قیمت هر لیتر | هزینه |
|---|---|---|---|
| بنزین نرخ اول | ۶۰ لیتر | ۱۵۰۰ تومان | ۹۰ هزار تومان |
| بنزین نرخ دوم | ۵۰ لیتر | ۳۰۰۰ تومان | ۱۵۰ هزار تومان |
| بنزین نرخ سوم | ۵۰ لیتر | ۱۰ هزار تومان | ۵۰۰ هزار تومان |
| مجموع | ۱۶۰ لیتر | — | ۷۴۰ هزار تومان |
بنابراین، هزینه مصرف کامل ۱۶۰ لیتر بنزین برای خودروهای مشمول این طرح، ۷۴۰ هزار تومان خواهد بود.
این محاسبه فقط برای خودروهایی معتبر است که سهمیه اضافه ۵۰ لیتری نرخ سوم به کارت سوخت آن‌ها اختصاص پیدا می‌کند.
کدام خودروها سهمیه بنزین یارانه‌ای ندارند؟
تمام خودروها مشمول سهمیه‌های یارانه‌ای بنزین نیستند. طبق اطلاعیه توضیحی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی در شهریورماه، برخی گروه‌های خودرویی از دریافت دو سهمیه نخست مستثنا شده‌اند.
این گروه‌ها شامل موارد زیر هستند:
- خودروهای دولتی
- خودروهای وارداتی
- خودروهای مناطق آزاد
- خودروی دوم به بعد مالکان چندخودرویی
همچنین درباره خودروهای تازه‌تولیدشده اعلام شده است که افزایش سقف یک میلیارد تومانی تعیین‌شده برای برخورداری از سهمیه، با توجه به تغییرات بازار در دست بررسی قرار دارد.
بنابراین، نوع خودرو و وضعیت مالکیت آن در تعیین سهمیه بنزین نقش مهمی دارد و نمی‌توان سهمیه ۱۱۰ یا ۱۶۰ لیتری را برای تمام خودروها در نظر گرفت.
نرخ چهارم بنزین چیست و چقدر خواهد بود؟
در کنار سه نرخ فعلی بنزین، پیشنهاد تعیین نرخ چهارم از سوی صنف جایگاه‌های سوخت مطرح شده است.
هدف این پیشنهاد، تأمین سوخت موردنیاز افرادی است که به دلایلی مانند سفر، ترددهای ضروری یا مصرف بالاتر خودرو، به بنزینی بیشتر از سهمیه‌های موجود نیاز دارند.
رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت، در گفت‌وگو با ایسنا توضیح داده است که نرخ چهارم قرار نیست صرفاً برای افزایش هزینه مصرف‌کنندگان تعیین شود، بلکه هدف آن فراهم کردن امکان دسترسی به سوخت برای افرادی است که مصرف بیشتری دارند.
با این حال، هنوز هیچ قیمت مشخصی برای نرخ چهارم اعلام نشده و میزان سهمیه احتمالی آن نیز مشخص نیست.
نکته مهم این است که صنف جایگاه‌های سوخت اختیار تعیین قیمت و سهمیه بنزین را ندارد و پیشنهاد آن به‌تنهایی به معنای تصویب یا اجرای نرخ جدید نیست.
آیا نرخ چهارم بنزین برای همه مردم اجرا می‌شود؟
به گفته سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت، برآورد این صنف نشان می‌دهد حدود ۸ درصد مردم ممکن است در طول ماه به بنزین با نرخ چهارم نیاز داشته باشند و ۹۲ درصد مصرف‌کنندگان با سه نرخ فعلی نیاز سوخت خود را تأمین کنند.
نواز همچنین تأکید کرده است که نرخ پیشنهادی نباید به شکلی تعیین شود که مصرف‌کنندگان برای تأمین سوخت موردنیاز خود با هزینه‌های غیرمتعارف مواجه شوند.
با وجود این پیشنهاد، موضع دولت درباره اجرای نرخ چهارم روشن است. اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی انرژی، در ۶ آبان ۱۴۰۵ اعلام کرده است که تعیین نرخ چهارم بنزین به هیچ عنوان در دستور کار دولت قرار ندارد.
بنابراین، در شرایط فعلی نرخ چهارم صرفاً یک پیشنهاد صنفی است و نباید آن را بخشی از نظام رسمی قیمت‌گذاری بنزین در کشور دانست.
